Tranh làng Sình – nét văn hóa dân gian đặc sắc xứ Huế

Tranh làng Sình không chỉ mang nét đẹp của văn hóa của làng của xã mà còn biểu tượng cho nét văn hóa đặc sắc của xứ Huế thơ mộng và góp phần làm cho phong phú cho dòng tranh dân gian của dân tộc.

Theo các cụ cố lão trong làng, từ đời xưa ông cha truyền lại rằng, tranh làng Sình có nguyên cớ tương tự như dòng tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống. Tranh làng Sình không chỉ được giám định cao về nghệ thuật tạo hình tranh dân gian mà nó còn gắn liền với chức năng linh tính của xứ Huế. Đề tài chính yếu phản chiếu tín ngưỡng cổ xưa, bên cạnh đó các đề tài về tín ngưỡng thờ cúng còn có tranh Tố Nữ, tranh tả cảnh sinh hoạt của đời sống bình thường.

Trong dòng tranh dùng cho tín ngưỡng được chia làm cho 3 loại: tranh nhân vật, chính yếu là tranh Tượng Bà thường vẽ 1 người nữ giới mặc xiêm y nhóc con với 2 tỳ nữ đứng hầu 2 bên và tranh con ảnh, gồm 2 loại ảnh xiêm hình nữ giới, đàn ông, tranh ông Điệu, ông Đốc, tờ bếp…; Tranh thiết bị vẽ các thứ áo, tiền và công cụ đốt cho cõi âm như áo ông,áo bà, áo binh tiền…; và Tranh thú vật như các loại gia cầm, voi, tranh 12 con giáp để đốt cho người cõi âm.

Tranh Tượng Bà, tranh đàn ông, đàn bà
Tranh Tượng Bà, tranh đàn ông, nữ giới

Nguyên liệu tranh được tạo chính yếu là từ tay chân. Bản khắc gỗ được làm cho từ gỗ mít. Giấy dó được lấy từ Quảng Ninh vào sau đó quét điệp. Bút vẽ từ cây dứa mọc hoang ngoài đồng. Màu sắc tất cả được pha chế từ bỗng nhiên. Các màu thường được dùng trong tranh như màu đỏ (từ nước lá bàng); màu đen (từ tro rơm, tro lá cây); màu tím (của hạt cây mùng tơi); màu vàng (lá đung giã với búp hoa hòe)… các nguyên liệu trên đều được đều được trộn với da trâu để tạo keo.

Hiện nay, ở làng Sình có nghệ nhân Kỳ Hữu Phước đang bảo tồn và phát huy dòng tranh dân gian này với tuổi đời làm cho nghề hơn 60 năm. Sản phẩm của ông được trưng bày tại các hội chợ triển lãm tranh dân gian và các kì Festival Huế.

Thời gian này, nghệ nhân Phước còn làm cho ống tre rồi cuộn tranh vào trong ống giúp giữ tranh lâu hư mà vẫn đẹp. Trong khuôn viên sân nhà ông là nơi trưng bày các bức tranh các mặt hàng tranh dùng cho cho khách thăm quan tìm hiểu về dòng tranh dân gian nơi đây.

Bản khắc gỗ 12 con giáp
Bản khắc gỗ 12 con giáp

Khuôn viên trưng bày tranh phục vụ thăm quan
Khuôn viên trưng bày tranh dùng cho thăm quan

Ống đựng tranh bằng tre được ông Phước sáng tạo ra để bỏ tranh
Ống đựng tranh bằng tre được ông Phước thông minh ra để bỏ tranh

Tranh trong bộ Bát Âm
Tranh trong bộ Bát Âm

Bịt mắt bắt dê
Bịt mắt bắt dê

Trâu đạp lúa
Trâu đạp lúa

Một số bức tranh vẽ cảnh sinh hoạt vùng thôn quê xứ Huế và miền Trung
Một số bức tranh vẽ cảnh sinh hoạt vùng thôn dã xứ Huế và miền Trung

Nhã Phương – Hồng Hạnh – Đại Dương

Tag :văn hóa dân gian, tranh làng Sình, Kỳ Hữu Phước, thị xã Phú Vang, tranh Đông Hồ, tín ngưỡng, thờ cúng, 12 con giáp, xứ Huế, tranh dân gian, tranh Hàng Trống, Bản khắc gỗ, giấy dó, tay chân, Festival Huế, ống tre, thôn Lại Ân, xã Phú Mậu, thăm quan